Vườn Quốc gia Tràm Chim là Vườn Quốc gia (VQG) đầu tiên tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long và được công nhận khu Ramsar thứ 4 của Việt Nam và thứ 2000 của thế giới. VQG Tràm Chim được thành lập vào năm 1998 theo Quyết định số 253/1998/QĐ-TTg.

Đọc thêm: 9 khu Ramsar ở Việt Nam được thế giới công nhận

VQG Tràm Chim thuộc tỉnh Đồng Tháp là một khu đất ngập nước, được xếp trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam. Nơi đây là môi trường sống lý tưởng có nhiều loài chim nước quý hiếm, có thể kể đến như chim Điêng điểng, Bồ nông chân xám. Đặc biệt hơn hết, đó là loài Sếu đầu đỏ một loài chim quý hiểm và là một loài chim biểu tượng của vùng Đồng Tháp Mười.

Đọc thêm: Sếu đầu đỏ – 1 loài chim biểu tượng của vùng đất Đồng Tháp Mười

VQG Tràm Chim nằm trong vùng Đồng Tháp Mười, thuộc huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp. Tọa độ địa lý 10°40′ – 10°47′ vĩ bắc, 105°26′ – 105°36′ Đông với tổng diện tích 7.588 ha nằm trong địa giới của 4 xã (Phú Đức, Phú Hiệp, Phú Thành B, Phú Thọ) và Thị trấn Tràm Chim năm 2012.

Với hệ sinh thái đặc trưng là đất ngập nước vô cùng đặc sắc được thiên nhiên ban tặng. Hãy cùng WANEE khám phá điều gì đã tạo nên sự thú vị tại VQG Tràm Chim nhé!

Vườn Quốc gia Tràm Chim
Góc sinh cảnh Đất ngập nước tại Vườn Quốc gia Tràm Chim (Nguồn: WANEE)

Đa dạng sinh học tại Vườn Quốc gia Tràm Chim

Vườn Quốc Gia Tràm Chim có 2 mùa chủ yếu đó là mùa nước nông từ tháng 1 đến tháng 7 và mùa nước nổi từ tháng 8 đến tháng 12 (mực nước cao nhất từ tháng 10 đến tháng 12). Tràm Chim bao gồm hỗn hợp đồng cỏ ngập nước theo mùa, rừng tràm tái sinh và đầm lầy thưa thớt. Tràm phân bố khắp Vườn Quốc gia, cả trong các đồn điền và rải rác ở các khu vực đồng cỏ hoặc đầm lầy. 

VQG Tràm Chim được coi là một mẫu chuẩn sinh thái của vùng Đất ngập nước Đồng Tháp Mười với 6 quần xã thực vật tiêu biểu: quần xã Tràm (3.018,9 ha), quần xã cỏ Ống (1.965,9 ha), quần xã Năn (898,8 ha), quần xã Lúa ma (678,4 ha), quần xã Mồm mốc (305,1 ha) và quần xã Sen (63,8 ha) (Bá et al., 2006). Theo số liệu điều tra, ở Vườn Quốc gia Tràm Chim có khoảng 130 loài thực vật bậc cao, trong đó có 14 loài thân gỗ, 2 loài cây bụi, 5 loài dây leo và 109 loài thân thảo (Lương et al., 2006).

Trong đó, quần xã Lúa ma (hay còn gọi là lúa trời) – Oryza rufipogon là giống lúa quý hiếm đang được bảo tồn và lưu trữ nguồn gen tại VQG Tràm Chim.

Lúa ma thường trở bông vào tháng 10 và bắt đầu chín vào tháng 11 – 12. Những tháng này rơi vào mùa nước nổi của VQG Tràm Chim, do đó muốn thu hoạch Lúa ma người dân thường phải sử dụng thuyền. Khi du khách trải nghiệm mùa Lúa ma chín, du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp lúa chín vàng rực cả một cánh tràm vô cùng đặc sắc.

Bên cạnh đó, quần xã sen hồng và sen trắng sẽ cũng để lại cho du khách một bức tranh thiên nhiên đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười vô cùng tuyệt vời.

Vườn Quốc gia nằm ở vùng thấp nhất của vùng đồng bằng ngập nước sông Mê Kông và ở trung tâm Đồng Tháp Mười. Với hệ thống đầm lầy, thảm cỏ và kênh rạch vượt, Vườn Quốc gia Tràm Chim rộng 7.588 ha đã trở thành môi trường sống lý tưởng của hơn 100 loài động vật có xương sống, 40 loài cá và 200 loài chim. Vì vậy, đây cũng là nơi lý tưởng để các nhà khoa học nghiên cứu về đời sống của các loài chim di cư và các loài chim nước.

Địa điểm này nổi tiếng với quần thể Sếu đầu đỏ (Antigone antigone) sinh sống tại địa điểm này vào mùa khô. Vào những năm 1990, hàng trăm con sếu đã trải qua mùa khô ở đây. Tuy nhiên, do một số phát triển không phù hợp vào cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000, số lượng sếu tối đa đã giảm đáng kể, chỉ còn khoảng 82 con trong mùa khô năm 2005. Và đến nay, loài Sếu đầu dỏ nhường như không trở về đây nữa.

Vườn quốc gia Tràm Chim
Sếu đầu đỏ tại VQG Tràm Chim (Nguồn: Nguyen Truong Sinh)

Ngoài Sếu đầu đỏ, loài Công đất (Houbaropsis bengalensis) có nguy cơ tuyệt chủng toàn cầu cũng đã được ghi nhận tại Vườn Quốc gia Tràm Chim. Tình trạng của chuyên gia đồng cỏ bí mật này ở Tràm Chim chưa được biết đầy đủ nhưng có khả năng các loài chim sẽ rời khỏi khu vực trong thời gian ngập lụt đáng kể vào cuối mùa mưa. 

Người dân địa phương tin rằng loài này sinh sản tại địa điểm này và tuyên bố đã tìm thấy cả trứng và con non của loài này nhưng điều này vẫn chưa được xác nhận. Một số loài chim được xếp hạng sắp nguy cấp trong Danh lục Đỏ thế giới (IUCN Red List) trên toàn cầu khác thường xuyên xuất hiện ở Tràm Chim, bao gồm Điêng điểng (Anhinga melanogaster), Già đẩy nhỏ (Leptoptilos javanicus), Bồ nông chân xám (Pelecanus philippensis), Giang sen (Mycteria leucocephala).

Đọc thêm: Chim Điêng Điểng – Loài chim dễ quan sát tại Vườn Quốc gia Tràm Chim

Với khoảng 200 loài chim sinh sống tại đây, chiếm 1/4 tổng số loài chim tại Việt Nam, Vườn Quốc gia Tràm Chim trờ thành một trong những vùng chim quan trọng tại Việt Nam.

Hệ thống rễ tràm dày đặc là nơi cư ngụ và đẻ trứng của nhiều loài động vật như: sò, vọp, cua, rùa, ba ba, ếch, nhái, …. Bên cạnh đó, sự đa dạng của thảm thực vật đã tạo nơi ở cho nhiều loài bò sát (trăn, rắn, rùa, lươn, …). Ngoài các loài động vật kể trên, ở Vườn quốc gia Tràm Chim còn có rất nhiều loài cá, tiêu biểu như: cá lóc, cá rô, cá chép, cá trê,…

Sự đa dạng và phong phú về các loài động thực vật kể trên là cơ sở quan trọng để Vườn quốc gia có thể xây dựng các sản phẩm du lịch phục vụ nhu cầu tham quan, nghiên cứu và vui chơi giải trí cho du khách.

Quan sát chim ngoài tự nhiên tại Vườn Quốc gia Tràm Chim

Khi đến VQGTràm Chim, bạn có thể quan sát các loài chim nước trực tiếp ngoài tự nhiên bằng cách di chuyển trên thuyền kéo vô cùng đặc sắc và thú vị. Thời gian để quan sát tốt nhất sẽ vào sáng sớm từ 6 giờ cho đến 9 giờ, bởi vì đây là khoảng thời gian các loài chim đi kiếm ăn nên bạn sẽ dễ dàng quan sát thấy được chúng.

5 lý do phải trải nghiệm thiên nhiên tại Vườn Quốc gia Tràm Chim - Đồng Tháp
Các nhiếp ảnh, người yêu chim đang tập trung lưu lại cho mình những bức ảnh chim tại VQG Tràm Chim (Nguồn: Sưu tầm)

Bên cạnh đó, VQG Tràm Chim còn là nơi thu hút rất nhiều những nhiếp ảnh gia về chim đến để lưu lại cho mình những bức ảnh chim vô cùng sặc sỡ và thơ mộng vào buổi sáng sớm. Ngoài ra, nếu bạn đi thuyền sớm hơn bạn còn có thể bắt gặp cảnh bình minh trên mảnh rừng tràm vô cùng đẹp.

Ngoài việc du khách sẽ quan sát được chim ngoài tự nhiên, đây còn là cơ hội tuyệt vời để du khách có thể tìm hiểu những hành vi, tập tính cũng như môi trường sống của chúng. Bạn có bao giờ tự hỏi chim Điểng điểng ăn gì? Hay con chim Cốc nó kiếm ăn ra làm sao? Thì chuyến đi xem chim này sẽ trả lời được hết tất cả những câu hỏi của bạn về các loài chim tại đây.

Trải nghiệm hoạt động bắt cá của người dân địa phương

Bên cạnh việc trải nghiệm xem chim ngoài thiên nhiên thì tại Vườn Quốc gia Tràm Chim du khách còn có thể tham gia các hoạt động như đặt lợp bắt cá, giăng lưới bắt cá. Đây là những công việc những người dân địa phương tại đây họ thực hiện mỗi ngày. Được trải nghiệm tập làm ngư dân quả là một kỷ niệm đáng nhớ đúng không nào.

Khi đến mùa Lúa ma chín du khách có thể được trải nghiệm hoạt động đi thu hoạch lúa ma cùng với người dân địa phương tại Vườn Quốc gia Tràm Chim, bạn sẽ được hướng dẫn cách cắt lúa, gói bó và tham gia các hoạt động liên quan đến quá trình thu hoạch lúa ma truyền thống.

Trải nghiệm tham quan làng nghề truyền thống

Nghệ thuật tranh vỏ tràm không thể không được nhắc đến khi đặt chân đến vùng đất Tam Nông này. ranh vỏ tràm là sản phẩm du lịch đặc trưng vùng Đồng Tháp Mười. Các tác phẩm này đã gây được sự chú ý không chỉ trong nước mà đã vươn ra thế giới.

Tranh vỏ tràm một loại tranh độc đáo khác được nhiều người biết tới bởi được làm từ nguyên liệu khác biệt là vỏ tràm. Điều đặc biệt nữa đó là những tác phẩm của một thầy giáo đam mê nghệ thuật ở tỉnh Đồng Tháp. Với mong muốn mang hình ảnh vườn quốc gia Tràm Chim quảng bá với cả thế giới, thầy Nguyễn Văn Cảnh (huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp) đã mày mò nghiên cứu làm những bức tranh từ vỏ cây tràm của quê mình.

Nhiều người xem tranh đã ngạc nhiên, thích thú khi không ngờ từ loại vỏ cây bỏ đi mà anh lại sáng tạo được những bức tranh đẹp, xuất khẩu được giá. Tranh vỏ cây tràm được giá 200 – 250 USD/bức, khổ 50 x 70cm. Giá tranh không tính theo khổ mà tính theo công nhiều hay ít mà tuỳ thuộc vào ý nghĩa của bức tranh nó mang lại.

Học hỏi về bảo tồn môi trường

Vườn quốc gia này có trung tâm giáo dục môi trường, nơi bạn có thể tìm hiểu về các hoạt động bảo tồn môi trường và ý nghĩa của việc bảo vệ các loài chim và môi trường sống của chúng. Đây là cơ hội tuyệt vời để bạn nhận thức về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường.

Bảo vệ vùng đất: Phát hiện, giám sát và ngăn chặn các hành vi phá rừng, phá đất và khai thác trái phép. Các nhà bảo tồn và các nhà nghiên cứu tiến hành điều tra để nắm rõ các loại hình xâm hại môi trường và đề xuất các biện pháp hợp lý để bảo vệ.

Bảo vệ động vật: Vùng đất của VQG Tràm Chim là nơi trú ngụ của nhiều loài chim quý hiếm, trong đó có loài chim lạc đà. Các hoạt động bảo vệ trực tiếp bao gồm giám sát, giảm thiểu khả năng bị săn bắn và bảo vệ nơi sinh sống của chim tràm.

Giáo dục và tuyên truyền: Để tăng cường nhận thức về việc bảo tồn môi trường tại VQG Tràm chim, các chương trình giáo dục và tuyên truyền đã được triển khai. Các hình thức giáo dục bao gồm việc tổ chức các buổi thảo luận, cuộc thi, trò chơi và hướng dẫn du lịch bền vững.

Nghiên cứu và theo dõi: Các nhà nghiên cứu tiến hành nghiên cứu về đa dạng sinh học và sự thay đổi môi trường tại VQG Tràm Chim. Các thông tin thu thập được từ các nghiên cứu này sẽ giúp đánh giá tình trạng bảo tồn và nêu ra các biện pháp phù hợp.

Tổng kết

WANEE Vietnam trân trọng gửi đến bạn những nét đặc sắc tại VQG Tràm Chim, hy vọng đây sẽ là những thông tin hữu ích dành cho bạn khi bạn đang tìm kiếm một địa điểm trải nghiệm thiên nhiên tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, qua bài viết này, WANEE mong muốn các bạn có thể hiểu hơn về thiên nhiên, về việc bảo tồn môi trường tại VQG Tràm Chim nói riêng và môi trường tự nhiên nói chung đang đóng vai trò quan trọng để duy trì một hệ sinh thái cân bằng. Để những thế hệ mai sau của chúng ta được chiêm ngưỡng cảnh quan, sinh vật tuyệt vời mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người.

Chúc bạn có những trải nghiệm thiên nhiên tuyệt vời!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

wanee_outdoor_shop