Cách trung tâm TP.HCM khoảng 50 km, Rừng ngập mặn Cần Giờ là điểm đến để trẻ khám phá thiên nhiên ngay trong một ngày. Các bạn nhỏ có thể bước giữa rừng đước, quan sát những bộ rễ nhô lên khỏi mặt bùn, tìm hiểu đời sống của các loài động vật và trở về thành phố trước bữa tối. Với chương trình Cần Giờ 1 Ngày – Dấu Chân Rừng Ngập Mặn, WANEE đưa trẻ đến gần thiên nhiên thông qua những trải nghiệm thực tế, hoạt động quan sát có hướng dẫn và cơ hội tự mình khám phá.
Bài viết cũng giải đáp những câu ba mẹ thường hỏi khi tìm kiếm một chuyến đi khám phá thiên nhiên gần TP.HCM như “Cần Giờ có gì ngoài biển?”, “Đi về trong ngày có kịp không?”, “Bé còn nhỏ có thể tham gia hoạt động trong rừng ngập mặn không?”.
Rừng ngập mặn Cần Giờ có gì đặc biệt?
Cần Giờ không chỉ là một điểm đến gần thành phố mà còn sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn có giá trị sinh thái và bảo tồn quan trọng. Năm 2000, Khu Dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ được UNESCO công nhận với tổng diện tích khoảng 75.740 ha, bao gồm các khu vực có chức năng khác nhau trong bảo tồn và quản lý hệ sinh thái.
Rừng ngập mặn là môi trường sống của nhiều loài thực vật, cá, động vật không xương sống và các loài động vật khác gắn với vùng cửa sông, ven biển. Đây cũng là hệ sinh thái đặc biệt, nơi cây cối phải thích nghi với nền đất mềm, thường xuyên ngập nước, độ mặn thay đổi và lượng oxy trong đất thấp.
Một khu rừng phục hồi từ những tổn thương
Câu chuyện về Cần Giờ còn gắn liền với hành trình phục hồi rừng sau chiến tranh. Nhiều khu vực rừng từng bị tàn phá bởi chất diệt cỏ. Từ năm 1978, các hoạt động trồng và phục hồi rừng được triển khai. Trong hơn hai mươi năm tiếp theo, hàng chục nghìn hecta rừng đã được trồng mới và phục hồi, góp phần tái tạo hệ sinh thái ngập mặn sau những tổn thương trong quá khứ.
Những tán rừng xanh mà chúng ta nhìn thấy hôm nay là kết quả của một quá trình phục hồi bền bỉ. Với các bạn nhỏ, đây cũng là bài học gần gũi về sức sống của thiên nhiên: rừng có thể dần hồi sinh nhưng cần thời gian, sự chung tay của con người và những hành động bảo vệ lâu dài.
Vàm Sát – Điểm đến để quan sát thiên nhiên
Khu du lịch sinh thái Vàm Sát (Cần Giờ) là một trong những địa điểm được biết đến với cảnh quan rừng ngập mặn và các hoạt động tham quan thiên nhiên.
Tùy tuyến tham quan và điều kiện thực tế, du khách có thể tìm hiểu hệ thực vật ngập mặn, quan sát cảnh quan rừng và tiếp cận một số khu vực phục vụ hoạt động giáo dục, tham quan sinh thái.
Một ngày theo dấu chân rừng ngập mặn có gì?
Trong chương trình Cần Giờ 1 Ngày – Dấu Chân Rừng Ngập Mặn, các hoạt động được thiết kế theo hướng khuyến khích trẻ quan sát, đặt câu hỏi và tìm hiểu hệ sinh thái thông qua những trải nghiệm thực tế.
Buổi sáng: Dạo chơi giữa “dàn siêu anh hùng” rừng ngập mặn
Trẻ đi bộ khoảng 1 km theo lối nhỏ xuyên rừng. Trên đường đi, có đoạn các bạn bước qua những thân cây nằm ngang, có đoạn cần vịn tay khi di chuyển qua cầu khỉ. Quãng đường không quá dài nhưng mỗi bước chân đều mở ra những điều thú vị để quan sát và khám phá.
Những “siêu anh hùng” của rừng ngập mặn chính là các loài cây có khả năng sinh trưởng trong môi trường đặc biệt như nền bùn mềm, nước mặn và điều kiện ngập nước theo con triều. Có cây sở hữu những bộ rễ chống trông như nhiều chiếc chân đang nâng đỡ thân mình, có cây lại có những chiếc rễ nhỏ nhô lên khỏi mặt đất. Một số loài như cây mắm có rễ thở nhô lên khỏi mặt bùn, giúp cây trao đổi khí trong môi trường đất thường xuyên ngập nước.
Nhìn từ bên ngoài, những bộ rễ ấy có thể khiến trẻ liên tưởng đến chiếc kiềng, những chiếc chân hay ống thở. Từ những hình ảnh quen thuộc đó, các bạn nhỏ bắt đầu kết nối điều mình quan sát được với cách thực vật thích nghi để tồn tại trong môi trường sống.
Ở hoạt động tiếp theo, trẻ có cơ hội quan sát cá sấu và tìm hiểu về vai trò của loài bò sát này trong hệ sinh thái. Câu chuyện về quá trình ấp trứng cũng mở ra những kiến thức thú vị, chẳng hạn nhiệt độ trong giai đoạn ấp có thể ảnh hưởng đến giới tính của cá sấu con.
Khi hiểu thêm về tập tính săn mồi, đặc điểm sinh học và quá trình sinh sản của cá sấu, trẻ bắt đầu nhìn nhận loài vật này từ một góc độ khác. Sự tò mò dần thay thế cảm giác sợ hãi, giúp các bạn nhỏ hiểu hơn về vai trò của động vật trong tự nhiên và học cách tôn trọng môi trường sống của chúng.
Buổi chiều: Rừng ngập mặn – Những mảng màu tự nhiên
Sau khi quan sát cảnh quan và tìm hiểu về các loài sinh vật, trẻ tiếp tục khám phá thiên nhiên thông qua hoạt động sáng tạo. Lá khô, cành nhỏ, hạt và những vật liệu tự nhiên đã rụng có thể gợi mở nhiều ý tưởng tạo hình. Có bạn muốn tái hiện bộ rễ cây vừa nhìn thấy, trong khi bạn khác lại hứng thú với hình dáng của một chiếc lá hay một loài vật trong rừng.
Đây là lúc các bạn nhỏ tự sắp xếp và thể hiện những điều đã quan sát trong ngày theo cách riêng của mình. Một bức tranh với những đường nét mô phỏng bộ rễ hay hình dáng chiếc lá có thể cho thấy trẻ đã chú ý đến thiên nhiên và ghi nhớ những chi tiết mà mình yêu thích.
Vì sao một bộ rễ lại là bài học hay cho trẻ?
Ở nhiều khu rừng, phần lớn rễ cây nằm khuất dưới mặt đất. Tại rừng ngập mặn, các bộ rễ hiện ra với nhiều hình dáng đặc biệt như rễ chống, rễ thở, rễ đầu gối hay rễ bạnh vè. Mỗi dạng rễ có đặc điểm thích nghi riêng, giúp cây giải quyết những thách thức của môi trường sống, từ việc đứng vững trên nền bùn mềm đến trao đổi khí trong điều kiện đất thường xuyên ngập nước.
Khi tự đặt câu hỏi “Vì sao rễ cây lại có hình dáng như vậy?” và tìm câu trả lời ngay trong môi trường sống của cây, trẻ có cơ hội tiếp cận một ý tưởng quan trọng của sinh học: đặc điểm của sinh vật thường gắn liền với điều kiện sống của chúng. Từ việc quan sát một bộ rễ, trẻ hiểu thêm cách rừng ngập mặn góp phần giữ đất, giảm tác động của sóng và tạo môi trường sống cho nhiều loài sinh vật như cá, cua và chim.
Khi hiểu vì sao cây cần những bộ rễ đặc biệt, vì sao động vật cần môi trường sống phù hợp và vì sao một khu rừng cần nhiều năm để phục hồi, trẻ có thêm cơ sở để quan tâm đến thiên nhiên bằng chính sự hiểu biết của mình. Đó cũng là tinh thần WANEE theo đuổi: Đưa trẻ đến gần thiên nhiên, học hỏi từ những điều có thật và từng bước hình thành sự tôn trọng với thế giới tự nhiên.
Cần Giờ khác Mã Đà như thế nào?
Cần Giờ và Mã Đà đều là những điểm đến cho các chuyến khám phá thiên nhiên trong ngày dành cho trẻ từ 3 đến 14 tuổi. Tuy nhiên, mỗi nơi lại mở ra một kiểu trải nghiệm khác nhau, gắn với đặc trưng riêng của từng hệ sinh thái.
| Tiêu chí | Cần Giờ – Rừng ngập mặn | Mã Đà – Rừng tự nhiên |
| Đặc trưng hệ sinh thái | Rừng ngập mặn vùng cửa sông, ven biển | Rừng tự nhiên trên đất liền, khu vực gần hồ Trị An |
| Điều trẻ có thể tìm hiểu | Rễ cây ngập mặn, môi trường bùn ngập nước, động vật gắn với vùng cửa sông | Cây rừng, côn trùng, dấu hiệu sinh thái và các đặc điểm của rừng trên đất liền |
| Hướng trải nghiệm | Quan sát cách sinh vật thích nghi với môi trường ngập nước và nền bùn | Khám phá cảnh quan rừng, quan sát các sinh vật và tìm hiểu hệ sinh thái trên cạn |
| Ba mẹ nên cân nhắc | Điều kiện thời tiết, nền đường, nắng nóng và đặc điểm tuyến tham quan | Độ dài tuyến đi bộ, điều kiện đường rừng và sức bền của trẻ |
| Phù hợp khi gia đình muốn | Giúp con làm quen với một hệ sinh thái ven biển có nhiều đặc điểm trực quan | Cho con khám phá sâu hơn các đặc điểm của rừng trên đất liền |
Ba mẹ có thể cân nhắc độ tuổi, sức khỏe, sở thích và kinh nghiệm tham gia hoạt động ngoài trời của con để lựa chọn chương trình phù hợp. Nếu muốn tìm hiểu thêm về điểm đến và chương trình tại Mã Đà, ba mẹ có thể tham khảo bài viết Mã Đà ở đâu?
Trẻ mấy tuổi có thể tham gia trải nghiệm rừng ngập mặn?
Chương trình Cần Giờ 1 Ngày – Dấu Chân Rừng Ngập Mặn dành cho trẻ từ 3 đến 14 tuổi, với quy mô nhóm từ 10 đến 25 người. Trẻ có thể tham gia cùng đội ngũ WANEE hoặc đi cùng ba mẹ. Tuy nhiên, mức độ phù hợp với từng bạn nhỏ còn phụ thuộc vào sức khỏe, khả năng di chuyển và điều kiện cụ thể của lịch trình.
Ba mẹ có thể chuẩn bị cho con trang phục gọn nhẹ, giày đi bộ phù hợp, bình nước cá nhân, mũ và áo mưa khi cần thiết. Đặc biệt, ba mẹ nên trao đổi trước với WANEE về điều kiện tham gia của trẻ nhỏ, phương án giám sát và những lưu ý an toàn trong suốt chương trình.
Nên đi Cần Giờ vào mùa nào?
Trải nghiệm rừng ngập mặn Cần Giờ có thể khác nhau tùy theo điều kiện thời tiết. Những ngày nắng thường thuận lợi cho việc quan sát cảnh quan, nhưng trẻ có thể nhanh mệt nếu phải di chuyển ngoài trời trong thời gian dài. Trong khi đó, mưa có thể khiến đường đi trơn trượt và ảnh hưởng đến một số hoạt động. Ba mẹ nên theo dõi dự báo thời tiết trước chuyến đi, chuẩn bị trang phục phù hợp và tuân thủ hướng dẫn của đơn vị tổ chức.
Thời điểm tổ chức thực tế còn phụ thuộc vào lịch chương trình, điều kiện tại điểm đến và phương án vận hành của WANEE. Vì vậy, nếu gia đình dự định tham gia, ba mẹ nên liên hệ trước để xác nhận ngày khởi hành, lịch trình và những lưu ý cần thiết.
Một ngày ở Cần Giờ không thể trả lời tất cả câu hỏi về thiên nhiên nhưng đủ để các bạn nhỏ mang về những thắc mắc mới: Vì sao cây có thể sống trong môi trường nước mặn? Vì sao cá sấu cần được tôn trọng trong môi trường sống của chúng? Và vì sao một khu rừng được phục hồi qua hàng chục năm lại có ý nghĩa với cả thành phố?
Đó cũng là điều WANEE mong muốn: Mỗi chuyến đi sẽ trở thành điểm khởi đầu để trẻ nuôi dưỡng sự tò mò, hiểu hơn về thiên nhiên và từng bước hình thành tình yêu với thế giới tự nhiên.
Liên hệ WANEE để được tư vấn chương trình phù hợp với gia đình! Hotline: 0932 747 538 (Ms. Ngọc Mai)